همواره نیاز به ارتباط و تبادل اطلاعات داریم. زبان ترکی را از مادرمان یاد گرفتهxadایم و در ایران یک ساعت کلاس زبان مادریمان ندیده ایم. اما جوانان غیرتمند و باشعور آذربایجان که هویت خویش پی برده اند زبان مادریشان را دوست می دارند و متاسفانه از سوی برخی ناآگاهان مارک "پان تورکیست"!؟ میxadخورند. زبان تنها در مکالمات روزمره خلاصه نمیxadشود زبان، ثابت و لامتغیر نیست اما از طرف همان تندروهای ضد انسان هر چه واژهxadی تازه میxadآوریم به زعم آنان حتما از استانبولی گرفتهxadایم. همهxadی دوستانی که نسبت به زبان مادری خود – ترکی عکس العمل نشان میدهند چه موافق و چه مخالف، امر مبارکی است. لذا اجازه میxadخواهم چند دقیقهxadای توجهتان را به نکاتی جلب کنم: زبان هیچگاه ثابت نیست، بلکه همانند هر موجود زنده ای در حال حرکت و در حال تکوین و تکامل است. زبان ترکی از این قاعده مستثنی نیست هرچند که کلاس و آموزش رسمی ندارد؛ اما هر روزه صدها واژه جدید ساخته میxadشود. به دلیل نبود فرهنگستان زبان ترکی، کاربران و دوستداران مخصوصا نویسندگان و شاعران ترکی آشنا، تلاش دارند واژهxadهای مورد نیاز را بیافرینند. و این امر بسیار مبارک است. ایران از سده ها پیشتر کشور و زادگاه ترک زبانان بوده است و تا امروز هم در کنار ملت بزرگ ایران با زبانهای مختلف با دوستی و اتحاد سر کرده است. در طول هزار سال گذشته هم هزاران کتاب به زبان ترکی نوشته شده است

"مقتل الحسین (ع)" کتابی "م. کریمی" تصحیحی ایله یاییلدی مقتل اثرلری آدلاریندان بللی اولدوغو کیمی کربلادا امام حسین (ع) باشینا گلن حادثه لردیر. تورک دیلینده ایلک مقتلی یوسف مداح یازمیشدیر. بیر سیرا ادیب لرین دئدیگینه گؤره یوسف مداح تبریزلی دیر. آنجاق اونو سیواسلی بیلن لر ده چوخدور. او 700 ایل بوندان قاباق مقتل کتابینی یازمیش و تاریخی – علمی صورتده بو عظیم دینی حادثه نی قلمه آلمیش و نظمه چکمیشدیر. بورادا تاریخی قایناقلارا مراجعه ائدیب و روایتلری ده ایشه آپارمیشدیر. یوسف مداح 700 – 704 ایللری آراسیندا دونیایا گلیب و مقتل اثرینی 763 ایلینده یازیب – بیتیریبدیر. اونون باشقا اثرلریندن ورقا و گاشا معروفدور. بو کتاب 350 صفحه ده فارسیجا و تورکجه مقدمه لریله "نشر اختر" طرفیندن یاییلیبدیر و تبریزین کتاب سرگیسینده ساتیشدا اولاجاقدیر.

زبان موجودی زنده است و نیاز به حیاتی سالم دارد. مانند هر موجود زنده ای می تواند رشد کند و یا حتی بمیرد. اگر از آن حفاظت شود بار و بر می دهد و اگر دست و پایش را بشکنند چه بسا فرصت حیات را از دست بدهد، ضعیف و ناتوان گردد و در نهایت بمیرد. اما اگر بخوبی مورد حمایت قرار گیرد بال و پر می گیرد و رشد می کند و یار و یاور انسانها در ارتباطات، انتقال اندیشه ها، حفظ و حراست تاریخ و فرهنگ می گردد. آنچه به زبان بال و پر می دهد همانا فرهنگستان است که دولت آقای روحانی شعارش را داد و . . . اما مردم ما با داشتن زبانی غنی و فرهنگی وسیع و توانمند هرگز اجازه نمی دهند این زبان که نعمتی خدادادی است براحتی فراموش شود. لذا به همت تنی چند از دلسوزان و با هدایت امام جمعه و نماینده ولی فقیه در اردبیل، بنیاد دایره المعارف این مسئولیت را بر عهده گرفت تا در گام نخست فرهنگ لغات زبان ترکی آذربایجانی را تدوین نماید. برای این امر نرم افزاری قوی طراحی شده و تمام فرهنگ لغاتی که در دوران بعد از انقلاب اسلامی در ایران نوشته شده اند بالغ بر ۲۵ جلد در این نرم افزار پردازش شده است و هر لغت تازه ای که وارد شود با پردازشهای مورد نیاز بر آن افزوده می شود. تا امروز با تلاش بیش از هزار تن از فرهیختگان ترک زبان ایران از تمام شهرها و استانها بالغ بر ۲۴۰ هزار مدخل گردآوری شده است و هنوز واژگان بسیاری وجود دارد که در این گنجین

کتاب "زبان ترکی در بوته زبانشناسی تطبیقی" در 400 صفحه به قیمت 25000 تومان توسط انتشارات اختر تبریز منتشر گردید. مقالاتی تحت همین عنوان از نخستین پیش شماره نشریه "امید زنجان" در سال 72 منتشر گردید و علاقمندان بیشماری را گرد آورد و استقبال بیحدی از آن بعمل آمد. سپس به صورت کتابی مستقل در سال 1376 توسط انتشارات زنگان (با مدیریت دکتر مهدی افضلی) چاپ و منتشر شد و تمام تیراژ این کتاب به تعداد 2000 جلد در عرض یک هفته در جشنواره اقوام در تهران بفروش رفت. در این کتاب، زبان ترکی در تطابق با 7 زبان زنده ی جهان، زیباییها، توانمندیها و مشخصات آنها مورد بررسی قرار می گیرد. عناوینی مانند: انتخاب یک زبان بین المللی / سرچشمه ی زبان / آشنائی با زبانهای جهان / علم زبان شناسی / زبانشناسی تطبیقی / تداخل واژگان / زبان و فرهنگ / تنوع زبانها / اسطوره زبان / زبانهای فراساخته مانند اسپرانتو / پایگاه های استنادی / رتبه بندی مقالات بین المللی / تاریخ خط ترکی / زبان معیار ترکی / حضور و تاثیر زبانها بر یکدیگر / زبان بنیادین ترکی - اسم - صفت - فعل و فرمها و وجوه افعال / قسمتهای مختلف بیان - اعداد و حروف اضافه در زبان ترکی / ضرورت ایجاد فرهنگستان زبان ترکی / تدریس زبان ترکی در مدارس و . . .